Rynek 8, Podgórna 18



Adresy historyczne:

Ring 8 (Stad 12), Plac Inwalidów, Plac Poli Maciejewskiej

Rok budowy:

1897

Architekt:

Albert Bohm

Inwestor:

Leopold i Simon Guttmann




Opis:

Kamienica wybudowana w stylu malowniczego historycyzmu, narożna pięciokondygnacyjna (częściowo czterokondygnacyjna) z poddaszem. W narożniku wykusz zwieńczony wieżyczką. Elewacje zwieńczone trzema szczytami. W dwóch szczytach inskrypcja: „Erb: 1897”. Obramienia okien zróżnicowane w zależności od kondygnacji. W elewacjach elementy dekoracyjne: w formie kolumienek korynckich na konsolkach; motywy antropomorficzne i floralne, dekoracyjnie ukształtowane metalowe ankry. Metalowa brama wejściowa i poręcz klatki schodowej ozdobione metaloplastyką.



Stan zachowania:

Brak zwieńczenia narożnej wieżyczki i dekoracyjnych elementów szczytów; brak balkoników i niektórych elementów sztukaterii na elewacji; przebudowane otwory okienne i drzwiowe na parterze. Zachowana większość stolarki okiennej, metalowa brama wejściowa oraz mozaikowa posadzka, drewniana boazeria i ozdobne balustrady w klatce schodowej.



Dodatkowe informacje:

1870 – Powstaje budynek na rogu ul. Kościelnej i Podgórnej wg proj. Ferdinanda Herrmanna, w 1897 budynku ten został rozbudowany wg proj. A.Bohma.

Przebudowy:

1896 – Pierwszy projekt budynku i pierwsze obliczenia konstrukcyjne wykonał Johann Utler

1897 – Drugi projekt autorstwa A. Bohma, obliczenia statyczne wykonał J.Piontek

1898 – Budowa balkonów od ul. Podgórnej i Kościelnej (wyk. J.Piontek)

1927 – Zmiana witryn sklepowych na parterze (wyk. Pinczower Paul Jurczyk)

1928 – Usunięcie narożnej wieżyczki i ozdobnych elementów szczytów

1948 – Remont budynku (wyk. P. Stasch) – przebudowa mieszkań (z 8 mieszkań powstało 12 mieszkań i 4 kawalerki)

 

Właściciele:

1870-1891 - Moses Guttmann

1897-1924 - Bracia Guttmann (Leopold i Simon Guttmann - Offene Handelsgesellschaft Gebr. Guttmann) Simon (1847 - ) i Leopold (1848-1924) Guttmann, synowie Mosesa Guttmanna i bracia Jakoba Guttmanna. Moses (1812-1891) był jednym z najznakomitszych obywateli miasta, miał nie tylko talent przedsiębiorcy, ale był także szanowanym znawcą Pisma, a rabin Max Kopfstein poświęcił mu ostatni rozdział pracy o historii gminy synagogalnej w Bytomiu (Geschichte der Synagogen-Gemeinde in Beuthen O.-S, Bytom 1891 - http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=295&from=pubstats  ).  Z kolei Jakob Guttmann (1845-1919 http://www.ostdeutsche-biographie.de/guttja95.htm ) jest autorem fundamentalnych dzieł na temat żydowskiej filozofii średniowiecznej i jej stosunków z teologii chrześcijańskiej. Jakob Guttmann był liberalnym rabinem Wrocławia i członkiem władz wielu stowarzyszeń religijnych i naukowych, w tym prezesem Stowarzyszenia Rabinów w Niemczech (Rabbinerverband). Leopold Guttmann był radcą miejskim. Guttmannowie posiadali także kamienice Rynek 3 i 4.

1927-1937 - Leo Guttmann, syndyk

 

Firmy / Szyldy:

1899-1929 – Bernhard Liebermann, kupiec, handel wyrobami stalowymi

1901-1929 – Münzer & Adler "Kleider Bazar" (własność: Isidor Adler) - sklep z odzieżą



Bibliografia, linki:

AUM Bytom, teczka 1482 (Rynek 8), 626 (ul. Kościelna 1)