Rynek 21



Adresy historyczne:

Ring 21 (Stadt 28), Plac Inwalidów 21, Plac Poli Maciejewskiej 21

Rok budowy:

1909

Architekt:

Carl Mainka

Inwestor:

Franz Kaluza




Opis:

Kamienica wybudowana w stylu secesji (Jugendstil) z boczną i tylną oficyną (przy ul. Przechodniej), pięciokondygnacyjna z poddaszem (pierwotnie czterokondygnacyjna z poddaszem). Elewacja symetryczna z białej cegły klinkierowej, z balkonikami w 3. i 4. kondygnacji, ze szczytem poprowadzonym miękka linią. W szczycie data - 1909. W elewacji dekoracyjne płyciny, m.in. z motywami pawi i kanarków. Elewacje oficyn (od ulicy Przechodniej) wykonane w czerwonej cegle klinkierowej.



Dodatkowe informacje:

Przebudowy:

1859 - Powstaje budynek oficyny (proj. F. Steimetz)

1875 – Przebudowa okien od Rynku – na wejście i witrynę sklepową (proj. Th. Haase)

1888 – Rozbudowa budynku o dwa piętra, powstaje nowa eklektyczna fasada. Rozbudowana zostaje także oficyna (proj. P. Jackisch, wyk. Carl Müller)

1909 – Budowa nowej kamienicy (proj. Carl Mainka)

1916 – Rozbudowa kamienicy o jedno piętro i dodanie ściany szczytowej (proj. Karl Mainka)

1928 i 1931 – Przebudowa witryn (proj. F. Reich)

1938 – Likwidacja windy towarowej (wyk. J. Swienty)

1951 – Odbudowa 3 i 4 piętra.

 

Właściciele:

1859-1875 - A. Freudenthal, towary kolonialne

1880 – Caroline Freudenthal, wdowa

1884 - David Freudenthal

1888-1891 – Nikodem Jaworski, handel odzieżą męską

1897-1927 - Franz Kaluza, mistrz krawiecki (ubiory damskie i męskie), następnie żona Emilia

1928-1931 - Josef Kaluza, kupiec

1937 - Klara Skrzipczyk

1938 – E. Paulsen (firma Paulsen & Co), był też właścicielem kamienicy Rynek 7

 

Szyldy:

1890 – Ewald Riedel, skład czekolady i fabryka marcepanów

1912 – Herrmann Rosenthal

ok. 1925 – Josef Kaluza / F. Schlesinger

ok. 1930 – Max Skrzypczyk



Bibliografia, linki:

AUM Bytom, teczka 1490

Kaganiec 2012, s. 83, 84

Katolik, 1912, R. 45, nr 58 (Reklama, J. Kaluza)