Dworcowa 24



Adresy historyczne:

Bahnhofstr. 28/29, Bahnhofstr. 24 (od 1937 r.)

Rok budowy:

1894

Architekt:

Alfons Powollik *

Inwestor:

Hans Jaworski




Opis:

Kamienica z trzema oficynami: dwoma bocznymi i tylna. Trzykondygnacyjna z mieszkalnym poddaszem.  Elewacja symetryczna, neobarokowa, w osi środkowej zwieńczona pierwotnie kopulastą wieżyczką, a w osiach bocznych szczytami. Parter i pierwsze piętro przeznaczone na sklepy, elewacja tych kondygnacji - boniowane z dużymi okna wystawowymi, w zwornikach okien – maszkarony. Trzecia kondygnacja o mniejszych oknach z licznymi zdobieniami, m.in. głowy lwów w kapitelach pilastrów. 

Pobierz kartę obiektu



Dodatkowe informacje:

Właściciele:

1860-1880 – Przed wybudowaniem kamienicy pod adresem Bahnhofstr. 29 znajdowało się przedsiębiorstwo transportowe kolei wąskotorowej (administracja w Bytomiu, filie w Gliwicach, Katowicach, Oławie, Opolu), należące do Rudolfa Pringsheima, górnośląskiego potentata w branży transportowej, ojca Alfreda Pringsheima, wybitnego matematyka i mecenasa sztuki, i dziadka Katii Mann, żony Tomasza Manna, laureata literackiej nagrody Nobla z 1929 r. Pringsheim przeniósł siedzibę z Bytomia do Berlina w 1876 r. Umowa dzierżawy kolei wąskotorowej została rozwiązana z Pringsheimem w 1904 r.   

Właścicielem pierwszego budynku pod adresem Bahnhofstr. 28 był Schulz, poborca podatkowy. 

1894/95 - Hans Jaworski, właściciel kamienic przy Pl. Sikorskim od nr 2 do 8, właściciel fabryki cegieł w Brzezinach Śląskich (Birkenheiner Ziegelwerke) – "Jedynym śladem po niej jest dzisiaj staw przy hałdzie żużlowej (współcześni mieszkańcy określają to miejsce jako Jaworskie”)

1907 – Eugen Wachsner, właściciel fabryki odzieży roboczej (Fabrikations-Haus für Arbeiter-Garderobe)

1908 – Ida Jaworski (wdowa) - zachowała prawo własności do tylnego budynku

1923 – Flora Wachsner (wdowa)

1942 – Valentin Frank, kupiec, handlarz tekstyliami (z Rokitnicy, biura przy Tarnowitzerstr. 22 i Gleiwitzerstr. 19) 

Jeszcze w 1950 roku jako właściciel figuruje Klara Frank

Inne:

1894 – Budowa tylnego budynku

1895 – Budowa przedniego budynku i skrzydeł

1907-1908 – Schody przeciwpożarowe (wyk. Julius Schlesinger)

1911 – Budowa altany w lewym skrzydle

1923 – Przebudowa atelier fotograficznego na ostatniej kondygnacji (był tam szklany dach)

1924 – Budowa małego budynku w 2 podwórzu

1930 – Budowa empory

1941 – Zmiany budowlane (Fa. Latta, Kalidestr. 5)

1942 – Przebudowa mieszkań (arch. Lustig, wyk. Swienty)

1948 – Remont oficyny na warsztat rzemieślniczy (Mieczysław Markwicz)

1948-49 – Zmiany budowlane – utworzenie apteki i magazynu aptecznego

1950 – Odbudowa lewego skrzydła na biura (arch. Tadeusz Lankosz)


Najemcy lokali użytkowych:

Filia firmy Conrad Tack & Cie

Filia firmy Scholz & Chorinsky (szkło i porcelana)

Apteka Paula Buchmanna („Barbara Apotheke“)

1929 - Fa. Adolf Weissbein „Damenmode”

1938 – Margarete Mucha – „Das gute Kleid” (następnie: Anni Kreuzer)

1941 – Paul Labich

1941 - Dr Josef Baptist, przedstawiciel handlowy (wynajmuje 2 pomieszczenia) – obowiązują wtedy ścisłe normy na wykonanie remontu (1,6 m3 drewna, 1,77 t żelaza, 4.586,32 Reichsmark)

1942 – Dr med. Joseph Schöning, laryngolog (2. piętro)

1942 – Fa. Laqua, siedziba: Ostlandstr. 49, Beuthen - pomieszczenia dla wojskowych służb cywilnych

1946 – Merta Helena (zam. ul. Stalmacha 3) – kwiaciarnia na parterze

1950 – Kwiaciarnia (właś. Helena Giza)


W latach 50-tych:

Państwo Przedsiębiorstwo Robót Komunalnych, oddział 9 (2. piętro)

Drukarnia Miejska



Bibliografia, linki:

Archiwum budowlane UM w Bytomiu, teczka nr 261

Guttmann M.R.: Bytom. Wspomnienia z dzieciństwa, Wyd. Konversatorium, Opole 1996, ISBN: 83-0532-00-38 (opis kamienicy)

http://www.kg.net.pl/tekst/7456/historia-brzezin-slaskich-dzielnicy-piekar-slaskich (Hans Jaworski)

Adressbuch der Stadtbeuthen 1927, str. 1 (reklama firmy Wachsnera)

Dzieje rodu Pringsheimów:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Pringsheim

http://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Pringsheim

http://de.wikipedia.org/wiki/Katia_Mann

Michael Engel: Die Pringsheims. Zur Geschichte einer schlesischen Familie (18. - 20. Jahrhundert) [w:] Aus Wissenschaftsgeschichte und –theorie, pod red. Horst Kant i Annette Vogt (http://www.wissenschaftsforschung.de/Laitko_FS.pdf)

http://785mm.eu/forum/viewtopic.php?t=1036&sid=f1fa5093c0c49fd96b1292d8ce85932d

http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-82995571.html